Alan adı nasıl seçilir? .com mu .com.tr mi?

Alan adı (domain), sitenin internetteki adresidir: kartvizitine, tabelana ve Instagram biyografine yazacağın şey. Site yıllar içinde yenilenir ama adres genelde aynı kalır. Müşterilerin onu ezberler, Google onu tanır. Bu yüzden domain seçimi aceleye gelmemeli. Aşağıdaki adımlar, ilk seferde doğru adresi almana yardım edecek.

Kısa, söylenince yazılabilen bir ad seç

İyi bir alan adının testi basit: Telefonda birine söylediğinde, karşındaki tekrar sormadan yazabiliyor mu?

• Kısa olsun. İşletme adın uzunsa en bilinen kısmını kullan. "Yıldız Mobilya ve Dekorasyon" için yildizmobilya.com, uzun hâlinden çok daha kolay akılda kalır.
• Okunduğu gibi yazılsın. Yabancı kelimeler, harf tekrarları ve kısaltmalar sık yanlış yazılır.
• İşletme adınla aynı olsun. Müşterin seni hangi adla tanıyorsa adres de o olsun. Tabelada başka, sitede başka ad görmek kafa karıştırır.
• Gerekirse işini ya da şehrini ekle. Adın alınmışsa yildizmobilyaankara.com gibi bir ekleme işe yarar. Yalnız şehir eklersen, ileride başka şehirde şube açtığında adresin dar kalabileceğini düşün.
• Sosyal medyayla uyumlu olsun. Instagram kullanıcı adınla aynı olması akılda kalmayı kolaylaştırır. Almadan önce ikisinin de boş olduğuna bak.

Bir de sesli oku. Bazı adlar yazılınca masum görünür ama bitişik okununca istemediğin bir kelime çıkar. Birkaç kişiye söyleyip yazdırmak bu sorunları önceden gösterir.

Türkçe karakter sorunu: ş, ç, ğ ne olacak?

Teknik olarak ş, ç, ğ, ı, ö, ü içeren alan adları alınabiliyor. Bunlara IDN, yani uluslararasılaştırılmış alan adı deniyor. Ama pratikte sorun çıkarıyorlar:

• Tarayıcı ya da uygulama bu adresi bazen "xn--" ile başlayan anlaşılmaz bir hâle çeviriyor.
• Bazı e-posta sistemleri ve formlar Türkçe karakterli adresleri düzgün işlemeyebiliyor.
• Türkçe klavyesi olmayan ya da alışkanlıkla Türkçe karakter kullanmadan yazan müşteri seni bulamıyor.

Bu yüzden genel kural: Türkçe karakterleri karşılıklarına çevir. ş → s, ç → c, ğ → g, ı → i, ö → o, ü → u. Örneğin "Güneş Çiçekçilik" için gunescicekcilik.com.

Çevirince ad tuhaf okunuyorsa ya da başka bir anlama geliyorsa kısaltmayı ya da yanına bir kelime eklemeyi düşün. Çok istersen Türkçe karakterli hâlini de alıp asıl adrese yönlendirebilirsin. Ama kartvizitte ve sitede kullandığın asıl adres karaktersiz olsun.

Tire ve rakam kullanmalı mıyım?

Tire (-) kullanmak serbest ama söylerken sorun çıkarır. "Yıldız tire mobilya nokta com" demek zorunda kalırsın; çoğu kişi tireyi unutur ve başka bir siteye gider. Rakamlarda da benzer bir karışıklık olur: "3" mü yazılacak, "uc" mu? Mümkünse ikisini de kullanma.

İstediğin adın yalnızca tireli hâli boşsa, tiresiz hâlinin kimde olduğuna ve ne için kullanıldığına bak. Aynı sektörde bir işletmeyse ziyaretçilerinin bir kısmı yanlışlıkla ona gidebilir.

.com mu .com.tr mi?

.com dünyada en yaygın uzantı; insanların aklına ilk gelen ve alışkanlıkla yazdığı. .com.tr ise Türkiye'ye özel ve yerel bir işletme olduğunu gösteriyor.

Eskiden .com.tr almak için marka ya da şirket belgesi gerekiyordu. 2022'den beri TRABİS sistemiyle .com.tr belge şartı olmadan da alınabiliyor. Kurallar zaman zaman değişebildiği için güncel şartları kayıt yaptıracağın firmadan kontrol et.

Önerimiz: İkisi de boştaysa ikisini birden al. Birini asıl adres yap, ötekini ona yönlendir. Böylece müşterin hangisini yazarsa yazsın sana ulaşır ve bir başkası senin adına çok benzeyen bir adresi alamaz. Hangisini asıl adres yapacağına karar verirken müşterilerinin hangisini daha kolay hatırlayacağını düşün. Yurt dışından müşterin varsa ya da olacaksa .com genelde daha esnek bir seçim.

Yönlendirme, kayıt firmasının panelinden ya da barındırma ayarlarından yapılır. Kalıcı yönlendirme (301) seçilirse Google iki adresi ayrı site gibi görmez, ziyaretçi de fark etmeden asıl adrese geçer.

.com ve .com.tr alınmışsa .net, .co ya da .shop gibi uzantılar da var. Ama müşteriler alışkanlıkla .com yazar; farklı bir uzantıyla seni bulmaları zorlaşabilir.

Başkasının markasıyla çakışmasın

Bir alan adının boş olması, o adı kullanmanın sorunsuz olduğu anlamına gelmiyor. Başka bir firmanın tescilli markasını içeren bir adres ileride itiraza ve hukuki soruna yol açabilir; adresi bırakmak zorunda bile kalabilirsin. Almadan önce:

• TÜRKPATENT'in sitesinden marka araştırması yap.
• Adı Google'da arat; aynı sektörde aynı adla çalışan biri var mı bak.
• Instagram'da ve haritalarda da kontrol et.

Emin olamadığın durumlarda bir marka vekiline danışmak, sonradan çıkabilecek sorundan çok daha az zahmetlidir. Kendi markanı tescil ettirmeyi düşünüyorsan bunu da aynı zamanda konuşabilirsin.

Alan adı senin adına kayıtlı olsun

En sık yaşanan sorun şu: Siteyi yapan firma alan adını kendi adına alır, yollar ayrıldığında adres onda kalır. Kayıt bilgilerinde kayıt sahibi olarak senin ya da şirketinin adı yazmalı. Ayrıca:

• Kayıt firmasında kendi hesabın olsun ya da alan adı senin hesabına taşınsın.
• Hesaptaki e-posta, senin her zaman erişebildiğin bir adres olsun; bir çalışanının ya da ajansın e-postası değil.
• Ajansla çalışıyorsan hesabını devretme. Gerekirse yalnızca DNS ayarlarına erişim ver. (DNS, alan adının hangi sunucuya bağlanacağını belirleyen ayarlardır.)

Biz web tasarım projelerinde alan adını müşterimizin adına kaydediyor, tüm erişimleri ona teslim ediyoruz.

Otomatik yenilemeyi aç

Alan adı aslında bir kere satın alınmaz, kiralanır: bir ya da birkaç yıllığına kaydedilir ve süre bitince yenilenmesi gerekir. Yenilenmeyen alan adı bir süre sonra serbest kalır ve başkası alabilir. Yıllarca kullandığın adresin bambaşka bir sitede açılması, hem müşteri hem itibar kaybı demek.

• Kayıt firmasında otomatik yenilemeyi aç.
• Kayıtlı kartının süresi dolduğunda yenisini girmeyi unutma.
• Mümkünse birkaç yıllık kayıt yap.
• Kayıt firmasının hatırlatma e-postalarının gereksiz klasörüne düşmediğinden emin ol.

Alan adını aldıktan sonra

Adres artık senin; şimdi onu her yerde kullanmaya başla. Site hazır olmasa bile bazı adımları hemen atabilirsin:

• Kurumsal e-posta aç. [email protected] gibi bir adres, ücretsiz e-posta servislerinin uzantısını taşıyan bir adresten daha çok güven verir. Çoğu kayıt ve barındırma firması bunu ek hizmet olarak sunuyor.
• Basit bir "yakında" sayfası koy. Adını, telefonunu ve Instagram hesabını gösteren tek bir sayfa bile, adresi yazan birinin hata ekranıyla karşılaşmasından daha iyi bir ilk izlenim bırakır.
• Adresi her yere ekle. Instagram biyografisi, WhatsApp işletme profili, kartvizit, tabela ve Google İşletme Profili.
• Kayıt bilgilerini not et. Alan adının hangi firmada, hangi e-postayla kayıtlı olduğunu ve bitiş tarihini güvenli bir yere yaz.

Emlak ofisi, klinik ya da restoran gibi adını bölgesiyle birlikte duyuran işletmelerde adres ve site birlikte düşünülmeli. Nasıl bir yapı kurduğumuzu emlak web sitesi sayfamızda görebilirsin.

Alan adı almadan önce kontrol listesi

• Kısa, okunduğu gibi yazılıyor ve telefonda kolayca söylenebiliyor.
• Türkçe karakter yok.
• Tire ve rakam yok.
• İşletme adınla ve Instagram kullanıcı adınla uyumlu.
• TÜRKPATENT'te ve Google'da çakışan bir marka yok.
• .com ve .com.tr boşsa ikisi birden alınacak, biri ötekine yönlendirilecek.
• Kayıt sahibi sen ya da şirketin.
• Otomatik yenileme açık.

Adresi aldıktan sonra sıra siteye geliyor. Sürecin geri kalanını web sitesi nasıl yaptırılır rehberinde, alan adı ve barındırmanın yıllık giderlerini web sitesi fiyatları yazısında bulabilirsin. Google'da bulunmanın geri kalanı için de SEO nedir yazımıza bak.